Inleiding astrofysica 2003


[ Doel van het college | informatie | inhoud | links ]

Doel van het college

Dit college dient als inleiding op de volgende sterrenkunde colleges. Het college kan dienen als basis voor de gehele opleiding Sterrenkunde, of als bijvak bij Natuurkunde of andere opleidingen. Als rode draad door het college loopt de zoektocht naar fysisch begrip van het heelal om ons heen, van de kleinste tot de grootste schaal. De nadruk zal liggen op drie gebieden uit de astrofysica, die bouwen op drie fundamentele natuurkundige principes, en leiden tot een fysisch begrip van respectievelijk het zonnestelsel (gebaseerd op Newtons gravitatiewet), van de werking en evolutie van sterren (bouwend op de kwantumfysica) en van de structuur van het heelal (gebaseerd op de relativiteitstheorie).

De benodigde wiskundige en fysische gereedschappen zullen zonodig in vereenvoudigde vorm worden geintroduceerd. De volgende jaren van de opleiding zullen de details verder invullen, aanvullen en formaliseren.



Belangrijke informatie

Docent Paul van der Werf, J.H. Oort Gebouw 565, tel. 071-5275883
Email
WWW http://www.strw.leidenuniv.nl/~pvdwerf
Werkvorm 12 hoorcolleges van 2 uur
3 werkcolleges
ruime zelfwerkzaamheid
Aantal studiepunten4 ECTS punten
Literatuur(1) boek: M. Zeilik & S.A. Gregory: Introductory Astronomy and Astrophysics, Saunders College Publishing, 4de editie (1998) of hoger, ISBN 0-03-006228-4
(zie ook de lijst met errata)
(2) op college te geven materiaal
VoorkennisVWO met Wiskunde-B en Natuurkunde of Profiel Natuur en Techniek
Roosteronregelmatig!
LocatieHoorcolleges: De Sitter Zaal, J.H. Oort Gebouw; Werkcolleges: Huygens Laboratorium 226/228
Vragenuurtje16 januari 2004, 11:15-13:00
Tentamenschriftelijk, 19 januari 2004 (hertentamen 24 februari 2004)


Inhoud en collegemateriaal

Waarschuwing: sommige van deze files zijn groot!


College Datum Tentamenstof boek Opgaven boek
1Inleiding
pdf (2.5MB)
5 sep 2003
09:00-10:45
Inleiding (pp. xiii-xv)
Hfdst 1 t/m sectie 1-2.A (pp. 2-8)
Hfdst 3 sectie 3.3
Hfdst 1 opg 2,13
Hfdst 3 opg 5,7
2Newton mechanica
pdf (1.1MB)
19 sep 2003
09:00-10:45
Hfdst 1 sectie 1-3, 1-4 (behalve 1-4.C) en 1-5 tot aan Concept Application (pp. 10-15)
Hfdst P1 t/m sectie P1-2, en P1-7
Hfdst 1 opg 7,12
3Newton's zonnestelsel
pdf (0.6MB)
10 okt 2003
09:00-10:45
Hfdst 1 sectie 1-2.B, 1.5-B en 1.5-D
Hfdst P1 sectie P1-3, P1-4, en P1-6 t/m P1-9
Hfdst 1 opg 6,8,9,11,14
IWerkcollege I
opgaven (pdf)
uitwerkingen (pdf)
27 okt 2003
13:45-15:30
4+5Fysica van het zonnestelsel
pdf (12.5MB)
28 okt 2003
13:45-15:30
+
31 okt 2003
09:00-10:45
Hfdst 2 t/m sectie 2-3.B
Hfdst 3 sectie 3-4
Hfdst 4 sectie 4-7
Hfdst 5 t/m sectie 5-1.A; 5-1.E t/m 5-2.C; 5-2.E t/m 5-3.D; 5-3.F en 5-4
Hfdst 6 t/m sectie 6-1.B; 6-2 t/m 6-2.B; 6-3 t/m 6-5
Hfdst 7 t/m sectie 7-3 en sectie 7-6
Hfdst P2 secties P2-2 en P2-4
Hfdst 2 opg 8,9,13,14,20
Hfdst 3 opg 12,16
Hfdst 5 opg 3,15
Hfdst 6 opg 1,6,16
Hfdst 7 opg 5,11,15
6Straling
pdf (1.8MB)
5 nov 2003
14:45-16:30
Hfdst P6 inleiding en secties P6-1 en P6-2
Hfdst 8 behalve secties 8-3, 8-4 en 8-7
Hfdst 11 secties 11-2, 11-3, 11-4 tot aan Extinction corrections (p.230) en 11-4.C
Hfdst 8 opg 11,12
Hfdst 11 opg 2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12
7Sterren
pdf (1.7MB)
7 nov 2003
09:00-10:45
Hfdst P5 secties P5-1, P5-2, P5-6, P5-7, P5-8, P5-10 en P5-11
Hfdst 13 t/m sectie 13-1.B
Hfdst 16 inleiding t/m sectie 16-2
Hfdst 13 opg 12
Hfdst 16 opg 7,8
8Sterevolutie
pdf (3.1MB)
14 nov 2003
09:00-10:45
Hfdst P5 secties P5-5 en P5-12
Hfdst 16 secties 16-3 t/m 16.5 behalve Extremely massive stars (pp. 323-324) en sectie 16-3.D
Hfdst 16 opg 1,2,10
9Einde van sterren
pdf (3.0MB)
21 nov 2003
09:00-10:45
Hfdst P3 secties P3-1, P3-2 en P3-4
Hfdst P5 sectie P5-13
Hfdst 17 secties 17-1 t/m 17-1.B, 17-1.E, 17-2.A, B en E, en 17-3
Hfdst 18 secties 18.5-B, D en E
Hfdst 17 opg 4,5,6,9,10,11,18,19
IIWerkcollege II
opgaven (pdf)
figuur bij opgave 4 (pdf)
uitwerkingen (pdf)
26 nov 2003
14:45-16:30
10Melkwegstelsels
pdf (5.4MB)
5 dec 2003
09:00-10:45
Hfdst 14 behalve sectie 14-2
Hfdst 20 secties 20-2.A, B en D
Hfdst 21 secties 21-1.A en 21-5.C
Hfdst 14 opg 5
Hfdst 20 opg 4,17
Hfdst 21 opg 9,11
11Kosmologie
pdf (0.9MB)
8 dec 2003
09:00-10:45
Hfdst 22 alleen sectie 22-2
Hfdst 25 t/m sectie 25-2
Hfdst 22 opg 3,4,5,11,12
Hfdst 25 opg 3,4
IIIWerkcollege III
opgaven (pdf)
uitwerkingen (pdf)
9 dec 2003
11:15-13:00
12Oerknal kosmologie
pdf (1.3MB)
12 dec 2003
09:00-10:45
Hfdst 25 sectie 25-3 tot aan "One of the characteristics..." (p.497) en sectie 25.4
Hfdst 26 behalve secties 26-5 en 26-6
IIITentamen
proeftentamen (pdf, English)
uitwerkingen (pdf, English)
19 jan 2004
10:00-13:00


Links

Hier vind je verwijzingen naar nuttige websites.

Algemeen
Paul's astrolinks
Sterrenkunde Encyclopedie
Astronomy (Catholic Encyclopedia)
Powers of 10
Windows to the Universe veel achtergrondinformatie, populair niveau
Nick Strobel's Astronomy Notes
Stargazer interactieve hemelkaart (Java)
The Hayden Planetarium - een (digitaal) bezoek waard
Inleiding en geschiedenis
Geschiedenis van de astronomie in jaartallen
Astronomie en religie
Stonehenge
Pythagoras
Aristarchos van Samos en zijn werk over de afstand tot en groote van de maan
Aristoteles
Eratosthenes
Hipparchos
Ptolemaeos
Copernicus
Copernicus' De Revolutionibus on-line
Tycho Brahe
Kepler
Giordano Bruno
Galileo
Galileo's bewegingsleer
Newton
Christiaan Huygens: Systema Saturnium
oude hemelatlassen
Einstein
Zonnestelsel
Zonnestelsel simulator (NASA JPL)
planeetbanen en effectieve potentiaal (Java applet)
Astronomy Workshop - allerlei zonnestelsel gerelateerde tools
Komeet Shoemaker-Levy 9 inslag op Jupiter
Sterren
sterrenbeelden en sterren met veel nuttige links
mythologische achtergrond van sterrenbeelden
alles over sterren met typen, spectra, namen, achtergronden, etc.
ezelsbruggetjes voor OBAFGKM (Nederlands en Engels, van dit college)
nuttige links over stervorming
Wat voor kleuren hebben de sterren?
nog meer kleuren van sterren
A star is born virtuele rondreis door het leven van een jonge ster
Relativiteit
inleiding speciale relativiteitstheorie
Ned Wright's relativity tutorial
We weten de snelheid van het licht, maar wat is de snelheid van het duister?
Black holes
spacetime wrinkles, speciale en algemene relativiteit, zwarte gaten etc.
banen in gekromde tijdruimte (Java applet)
orbitz: zwarte gaten en effectieve potentiaal (nog een Java applet)
Stephen Hawking's website
Kosmologie
Ned Wright's cosmology tutorial, aanbevolen!
Cosmos in a computer, Big Bang kosmologie, thermische geschiedenis etc.
ballon model van het uitdijend heelal (Java applet)
kosmologische tijdbalk
Stem op je favoriete kosmologie!
Wayne Hu's kosmische achtergrondstraling website (gevorderd)
Alternatieve verklaring voor de kosmische achtergroundstraling



[ naar Paul van der Werf's homepage | naar Sterrewacht Leiden ]


Last modified: Wed Jan 28 16:21:03 2009
Paul van der Werf